ĐỀ TÀI KHOA HỌC-CHỦ ĐỀ TỰ CHỌN:

VĂN BẢN NHẬN DỤNG: ĐẶC ĐIỂM, Ý NGHĨA

A.PHẦN MỞ ĐẦU: ( NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG):
1.CƠ SỞ KHOA HỌC:
Từ lâu,việc dạy- học tự chọn là một hình thức phổ biến ở nhiều nước trên thế giới và viêc dạy học này đã đạt được hiệu quả rất cao ở một số nước.
Ở nước ta, dạy-học tự chọn xem ra còn khá mới mẻ, mới chỉ được đưa vào giảng dạy từ năm học 2004-2005 theo kế hoạch giáo dục của trường trung học cơ sở (THCS), của Bộ giáo dục-Đào tạo (GD-ĐT) ban hành kèm theo quyết định số 03/2002. Đối với khối THCS, dạy- học tự chọn được áp dụng ở khối 8 và khối 9. Mỗi tuần được phân bổ 02 tiết. Tổng thời lượng chương trình dành cho dạy-học tự chọn ở mỗi khối là 74 tiết/năm.
Mục tiêu của dạy-học tự chọn mà Bộ GD-ĐT đặt ra là dần dần thay thế cho hình thức dạy-học chương trình ngoại khoá đã từng áp dụng trước đây; cũng nhằm phân hoá dạy-học và dạy-học hướng tới đối tượng học sinh (HS) với mục đích yêu thích chủ đề tự chọn .
Ngoaì ra, dạy-học tự chọn còn xuất phát từ những mục đích:
- Củng cố khắc sâu thêm chương trình chính khoá.
- Mở rộng và nâng cao thêm một số tri thức, kĩ năng cần thiết nhưng chưa được chuẩn bị trong chương trình chính khoá do chưa có thời gian và điều kiện; góp phần định hướng, phân hoá năng lực HS cuối cấp THCS, giúp các em bước đầu có thể tự chọn cho mình một hướng đi thích hợp khi chuyển lên học ở các trường Trung học chuyên ban.
- Hệ thống lại một số tri thức và kĩ năng thật thiết thực nhằm góp phần giúp một số HS không có điều kiện học lên bước vào cuộc sống tốt hơn.
- Bước đầu đáp ứng nguyện vọng và sở thích cá nhân của một số HS và giúp các em biết vận dụng kiến thức này vào công việc giao tiếp trong cuộc sống hôm nay và mai sau.
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Hiện nay việc dạy- học chủ đề tự chọn ở trường THCS từng bước đã đi vào nề nếp và có qui củ hơn.
Các nhà trường đã có kế hoạch tổ chức, phân công giáo viên (GV) có kinh nghiệm và nhiệt tình đảm nhiệm giảng dạy; đã tổ chức giảng dạy , kiểm tra đánh giá theo yêu cầu của bộ một cách nghiêm túc.
Tuy vậy, về chương trình, tài liệu, sách chủ đề tự chọn, sách hướng dẫn dạy chủ đề tự chọn vẫn chưa có. Hoặc nếu có,thì cũng chỉ rất ít.
Hơn nữa, về chương trình chủ đề tự chọn, Bộ cũng chưa định hình cụ thể, chưa có sự nhất quán. Riêng ở sở GD – ĐT Quảng nam đã đưa ra định hướng hệ thống chủ đề tự chọn môn Ngữ văn THCS, ở khối 8 gồm 15 chủ đề, ở khối 9 gồm 16 chủ đề. Xem ra, chủ đề tự chọn chưa phong phú, chưa đáp ứng đủ các vấn đề cần bổ khuyết cho HS khi học chương trình Ngữ văn THCS. Mặt khác sách chủ đề tự chọn, tài liệu tham khảo về chủ đề tự chọn hiện nay vẫn còn quá ít và gần như không đáng kể.
Còn việc giáo viên đảm nhiệm biên soạn chủ đề tự chọn và thực hành giảng dạy chủ đề tự chọn vẫn còn nhiều khó khăn, bỡ ngỡ. Khó khăn về hoạch định chương trình, về giáo trình để biên soạn. Bỡ ngỡ về điều hành tiến trình lên lớp theo từng chủ đề khác nhau, nhất là đối với những chủ đề nâng cao.
Ở trường chúng tôi, và với cá nhân tôi cũng không thể nằm ngoài những nan giải trên.
3. CƠ SỞ XUẤT PHÁT ĐỀ TÀI:
Từ cơ sở khoa học và cơ sở thực tiễn nêu trên, và đồng thời theo tinh thần văn bản hướng dẫn: “Một số vấn đề dạy-học tự chọn ở trường THCS ”, Bộ giáo dục có qui định: “ Giáo viên dạy các chủ đề tự chọn phải theo sự phân công của nhà trường và tham gia biên soạn tài liệu tự chọn”. Bản thân tôi nhận thức rằng việc dạy học chủ đề tự chọn là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết. Đồng thời cũng nhận thấy việc biên soạn tài liệu, giáo trình để giảng dạy chủ đề tự chọn cũng là việc làm cần thiết . Tôi rất hoan nghênh chủ trương của Sở GD-ĐT Quảng nam, Phòng GD-ĐT Quế sơn đã đưa ra “Hệ thống chủ đề tự chọn môn ngữ văn” lớp 8 và lớp 9, và đặc biệt tuyển chọn , tổng hợp các chủ đề tự chọn mà giáo