ĐỀ TÀI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KINH NGHIỆM DÙNG
MÔ HÌNH HÓA – SƠ ĐỒ HÓA
THẾ NÀO ĐỂ GÂY HỨNG THÚ VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHẤT LƯỢNG DẠY - HỌC CÁC BÀI TỪ LOẠI - CỤM TỪ - CÂU ĐƠN -TRẦN THUẬT ĐƠN
--- Ở LỚP 6 THAY SÁCH THCS----



A.ĐẶT VẤN ĐỀ :
I. Những cơ sở xuất phát đề tài :
1.Cơ sở thực tế :
Đầu vào lớp 6 không thi tuyển nên chất lượng các môn văn hóa đại trà thường yếu . Trong đó , bộ môn Ngữ văn thường là yếu hơn . Đặc biệt hơn , kiến thức về phân môn Tiếng của lớp 6 thường là yếu hơn cả .
Học sinh lớp 6 phần lớn chưa nắm vững vàng về từ vựng , hệ thống từ loại, ngữ pháp từ , ngữ pháp câu … Các em học sinh tiểu học khi bước vào lớp 6 , lớp đầu bậc trung học cơ sở nên chưa quen với nền nếp sinh hoạt , hoạt động , chương trình .v.v…và vì thế các em còn nhiều lúng túng trong khâu tự học , tự rèn các môn học nói chung , môn Ngữ văn nói riêng . Nhìn chung các em chưa có được một phương pháp học tập tốt. Lại thêm , phần lớn các em có chữ viết xấu , trình bày câu, đoạn , bài , diễn đạt câu, ý còn yếu . Chính từ nguyên nhân trên ,các em thường nảy sinh tâm lý không ham thích học bộ môn ngữ văn cũng là điều dễ hiểu .
Bên cạnh đó , xu thế chung của các gia đình học sinh hiện nay ít đầu tư và động viên để con cái mình học tốt bộ môn Ngữ văn.
Riêng , xét về sách giáo khoa Ngữ văn THCS nói chung ,có nhiều đổi mới , nhiều ưu điểm vì biên soạn theo tinh thần “tích hợp” và giúp học sinh “hoạt động ”.Nhưng một điều cần thấy là sự thiếu sót ( chưa dám nói là hạn chế )là sách giáo khoa chưa có ( tức chưa biên soạn )các trực quan ( tức là các sơ đồ hóa , mô hình hóa ) đúng mức , cần thiết cho các đơn vị kiến thức ở các bài học phân môn “ Tiếng ” để học sinh lớp 6 được dễ hiểu , dễ tiếp thu các đơn vị kiến thức tiếng vốn được diễn đạt trừu tượng .



Tất cả các nguyên nhân nói trên đã góp phần dẫn đến hiện trạng học sinh lớp 6 học yếu môn Ngữ văn nói chung , phân môn Tiếng nói riêng .
2. Cơ sở lý luận :
Đối với giáo viên chúng ta cần lấy sách giáo khoa (SGK) , Sách giáo viên (SGV)làm chỗ dựa vững chắc và tin cậy .
Ngày nay ,chủ trương dạy học theo phương pháp mới theo hướng “tích cực hóa” các hoạt động của học sinh và theo hướng “tích hợp ” .
Phân môn Tiếng , đặc biệt được chú trọng theo hướng đó , giáo viên chúng ta cần vận dụng lý luận đó .
Thường dạy Tiếng là dạy theo con đường qui nạp . “ Trực quan ” rất cần trong dạy Tiếng theo con đường qui nạp ,mà “trực quan” trong dạy Tiếng chính là hệ thống ví dụ , sơ đồ , mô hình biểu diễn . v.v…
Ấy vậy mà trong sách giáo khoa , phân môn Tiếng dù ở bất cứ lớp nào bậc THCS nhà biên sọan sách cũng chưa thấy đưa ra những “trực quan ” ấy vào . Chính vì lẽ đó , giáo viên dạy Ngữ văn chúng ta cần sáng tạo ra các “trực quan ”chính xác , phù hợp với các bài học và vận dụng nó như một thủ pháp dạy học chuyên dùng .
II. Đề tài nẩy sinh :
Xuất phát từ những cơ sở trên , qua nhiều thời gian trăn trở , suy nghĩ , tìm tòi và cuối cùng tôi cũng tìm ra được một phương pháp hữu hiệu . Đó là “ Kinh nghiệm dùng MÔ HÌNH HÓA – SƠ ĐỒ HÓA để gây hứng thú và nâng cao hiệu quả chất lượng dạy học các bài từ loại - cụm từ - câu trần thuật đơn ở lớp 6 thay sách THCS ”.
Qua nhiều năm dạy môn Ngữ văn 6 và nhiều năm áp dụng sáng kiến này , tôi nhận thấy có hiệu quả hơn nhiều so với dạy Tiếng không áp dụng sáng kiến này .
Nay tôi xây dựng hệ thống và biên soạn kinh nghiệm này thành lý luận , thành sáng kiến để các bạn đồng nghiệp gần xa tham khảo và cho ý kiến .
B. NỘI DUNG – PHƯƠNG PHÁP VÀ QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI :
I .Một số vấn đề chung :
Các ký hiệu cần thống nhất : ( Vào đầu năm học GV cần thống nhất với học sinh một số ký hiệu thường dùng )